همزمان با افزایش فشارهای اقتصادی از سوی آمریکا دولت و شهرداری تهران اقدامات عملی تازه ای را برای کاهش فشارهای اقتصادی، افزایش تاب آوری و مبارزه با جنگ اقتصادی آغاز کردند.
به گزارش همشهری آنلاین، اقتصاد ایران در ماههای اخیر همزمان با ادامه جنگ، با فشار سنگین اقتصادی و ارزی روبهرو بوده است. اگر در ماههای نخست، بخش مهمی از فشار در میدان نظامی خود را نشان میداد، اکنون بخش اقتصادی به یکی از مهمترین عرصههای رویارویی تبدیل شده است؛ بهویژه آنکه سیاست فشار اقتصادی واشنگتن نیز تشدید شده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در مردادماه از آغاز کارزار اقتصادی جدید این کشور علیه ایران با عنوان طرد اقتصادی خبر داد؛ کارزاری که هدف آن افزایش فشار بر جریانهای مالی، درآمدهای ارزی و شبکههای تجاری ایران عنوان شده است. این سیاست در هفتههای اخیر نیز با تحریمهای جدید ادامه یافته است.
در چنین شرایطی، مفهوم تابآوری اقتصادی اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ یعنی اقتصادی که بتواند جریان کالا و ارز را حفظ کند، قدرت خرید خانوار را تا حد امکان تقویت کند و در بازارهایی مانند ارز و طلا اجازه ندهد فعالیتهای غیرشفاف به التهاب بیشتر منجر شود.
بررسی مجموعه خبرهای اقتصادی روزهای اخیر نشان میدهد همزمان با فشار خارجی، مجموعهای از تصمیمها و اقدامات داخلی نیز با هدف افزایش عرضه ارز، تقویت معیشت، مدیریت بازار کالا و مقابله با فعالیتهای سوداگرانه در حال اجراست. این اقدامات را میتوان در قالب هفت خبر برای کاهش فشار اقتصادی بر مردم مرور کرد.
۲ میلیارد دلار در راه بازار ارز
یکی از مهمترین خبرهای اقتصادی، آغاز عرضه گسترده اسکناس ارز از سوی بانک مرکزی است. بر اساس اعلام بانک مرکزی، در مجموع ۲ میلیارد دلار اسکناس برای عرضه به بازار در نظر گرفته شده که مرحله نخست آن به ارزش یک میلیارد دلار از امروز آغاز شده است. در این طرح، افراد بالای ۱۸ سال میتوانند با ارائه کارت ملی تا سقف ۱۰ هزار دلار ارز دریافت کنند. به این ترتیب، سقف دریافت ارز برای اشخاص حقیقی به شکل قابل توجهی افزایش یافته و دسترسی مردم به بازار رسمی ارز بیشتر شده است. عرضه گسترده اسکناس در شرایطی انجام میشود که دشمن تمرکز خود را به بازار ارز ایران معطوف کرده و تلاش دارد با برهم زدن آرامش ارزی کشور، برای گرفتن امتیاز در مذاکرات، مقامات و مردم را تحت فشار قرار دهد.
اهمیت این اقدام فقط به رقم ۲ میلیارد دلار محدود نمیشود. افزایش حجم عرضه میتواند به معنای حضور پررنگتر بازار رسمی در پاسخ به تقاضای ارز باشد و بخشی از نیاز متقاضیان را از مسیر بانکی و رسمی تأمین کند. به بیان دیگر، سیاستگذار پولی به جای اینکه بازار ارز را تنها از سمت تقاضا مدیریت کند، ابزار افزایش عرضه را نیز فعال کرده است؛ اقدامی که با هدف پاسخگویی مستقیم به تقاضای ارز و مدیریت بازار انجام شده است.
شتاب تورم کمتر شد
در شرایطی که رشد قیمتها در ماههای ابتدایی سال به محدودهای نگرانکننده رسیده بود، آمارهای مرکز آمار ایران نشان میدهد سرعت رشد تورم از تابستان نسبت به ماههای بحرانی ابتدای سال کاهش یافته است. تورم ماهانه که بیانگر تغییر سطح عمومی قیمتها در هر ماه است، در فروردین امسال ۵ درصد بود و در اردیبهشت به ۸.۸ درصد رسید؛ نرخی که در آن مقطع نگرانیهای زیادی درباره ادامه شتاب افزایش قیمتها ایجاد کرد. در خرداد نیز تورم ماهانه ۵.۹ درصد ثبت شد.
اما از تیرماه، فاصله محسوسی با این ارقام ایجاد شد. تورم ماهانه در تیر به ۳.۱ درصد کاهش یافت و در مرداد نیز ۳.۴ درصد ثبت شد. تازهترین گزارش مرکز آمار نشان میدهد تورم ماهانه شهریور با اندکی افزایش به ۴.۲ درصد رسیده است. بنابراین اگرچه در شهریور افزایش ماهانه قیمتها نسبت به مرداد ثبت شده، اما سرعت رشد قیمتها همچنان با ارقام بسیار بالای ماههای نخست سال فاصله دارد.
این آمار یک پیام مهم برای اقتصاد دارد. شوک تورمی شدید ابتدای سال در ماههای بعد با همان شدت ادامه پیدا نکرده است. ادامه این مسیر، در صورت تداوم، میتواند زمینه را برای آرامتر شدن روند افزایش قیمتها فراهم کند. به عبارت سادهتر، هنوز تورم بالاست، اما اقتصاد از دورهای که قیمتها با سرعتهای ۵ تا ۹ درصدی در ماه بالا میرفتند فاصله گرفته است و همین کاهش شتاب، یکی از نشانههای مهم برای سیاستگذار و خانوارهاست.
۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان بیشتر برای کالابرگ
در حوزه معیشت، افزایش اعتبار کالابرگ نیز در دستور کار قرار گرفته است. بر اساس اظهارات سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس، قرار است بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان به اعتبار فعلی کالابرگ بخشی از مشمولان اضافه شود. این افزایش برای همه افراد یکسان نخواهد بود و دهکهای پایینتر میتوانند سهم بیشتری از افزایش اعتبار را دریافت کنند. همچنین برآورد شده است که حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیون نفر مشمول این افزایش اعتبار شوند.
افزایش اعتبار کالابرگ از این جهت اهمیت دارد که حمایت معیشتی را مستقیماً به حوزه خرید کالاهای ضروری خانوار مرتبط میکند. در شرایط افزایش هزینههای زندگی، استفاده از اعتبار کالابرگ برای خرید اقلام اساسی میتواند بخشی از فشار هزینهای خانوارهای هدف را کاهش دهد و در مقابل با افزایش تقاضا به تولید نیز کمک کند.
در کنار افزایش اعتبار کالابرگ، دولت برای شناسایی خانوارهایی که به حمایت بیشتری نیاز دارند نیز برنامهریزی کرده است.رئیس سازمان برنامه و بودجه از شناسایی حدود ۴۴ میلیون نفر برای دریافت حمایت بیشتر کالابرگی خبر داده است. به گفته حمید پورمحمدی، اعتبار کالابرگ این گروه در مهرماه افزایش خواهد یافت و برای بخشی از مشمولان نیز پیامک ارسال میشود تا اطلاعات لازم برای مشخص شدن وضعیت آنها تکمیل شود.
خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی و افرادی که از سوی این نهادها واجد شرایط دریافت حمایت بیشتر شناخته شدهاند، بدون نیاز به اقدام جدید در فهرست افزایش حمایت قرار میگیرند.این اقدام در واقع مکمل افزایش کلی اعتبار کالابرگ است و تلاش دارد منابع حمایتی را بیشتر به سمت خانوارهایی هدایت کند که نیاز بیشتری به پشتیبانی معیشتی دارند.
کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی قیمت موبایل
بازار موبایل نیز یکی دیگر از بازارهایی است که طی هفتههای اخیر شاهد یک خبر مثبت برای مصرفکنندگان بوده است.
پس از چند ماه وقفه، ثبت سفارش واردات تلفن همراه دوباره آغاز شد و با ورود محمولههای جدید، فشار عرضه در بازار کاهش پیدا کرد. رئیس انجمن تلفن همراه ایران اعلام کرده است که از زمان باز شدن دوباره ثبت سفارش، قیمت موبایل در بازار حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش یافته است.
این تجربه بار دیگر نشان میدهد که افزایش عرضه در بازار کالاهای وارداتی میتواند مستقیماً روی قیمت مصرفکننده اثر بگذارد. موبایل نیز به دلیل سهم بالای آن در سبد هزینه خانوار و کاربرد گسترده در زندگی روزمره، از جمله کالاهایی است که تغییر قیمت آن برای میلیونها مصرفکننده قابل لمس است. بازگشت ثبت سفارش در واقع مسیر تأمین کالا را دوباره فعال کرده و در صورت ادامه ورود محمولههای جدید، میتواند به ثبات بیشتر بازار کمک کند.
ترمز واردات خودروهای لوکس کشیده شد
در حوزه خودرو نیز تصمیم جدید دولت درباره خودروهای گرانقیمت در زمره اقداماتی قرار گرفته که با هدف مدیریت منابع ارزی دنبال میشود.محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، اعلام کرده است که واردات خودروهای لوکس با دستور رئیسجمهوری متوقف شده و این تصمیم شامل مسیر واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز میشود.
این تصمیم در شرایطی گرفته شده که بانک مرکزی در هفتههای اخیر بر محدودیت منابع ارزی و تقدم تأمین نیازهای ضروری کشور تأکید کرده است. دستیار رئیسکل بانک مرکزی نیز اعلام کرده بود که در شرایط محدودیت منابع، اولویت تخصیص ارز با نیازهای ضروری است و بانک مرکزی برای واردات خودرو ارز تخصیص نداده است.
به این ترتیب، سیاست ارزی کشور به سمت تمرکز بیشتر بر کالاهای ضروری و خودروهای اقتصادی حرکت میکند و مصرف ارز برای خودروهای بسیار گرانقیمت محدودتر میشود.
مقابله با دلالی در بازار ارز و طلا
همزمان با افزایش عرضه رسمی ارز، برخورد با فعالیتهای غیرشفاف و معاملات فردایی و کاغذی نیز تشدید شده است.
سخنگوی فراجا از دستگیری یک سرشبکه سابقهدار در زمینه معاملات فردایی و کاغذی به همراه ۱۰ نفر از مرتبطان وی خبر داده است. همچنین پنج حساب بانکی اجارهای مرتبط با این پرونده مسدود شده و طبق اعلام پلیس، گردش مالی متهم اصلی به حدود ۲۴۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. متهمان پس از تحقیقات در اختیار مرجع قضایی قرار گرفتهاند.
اهمیت برخورد با چنین شبکههایی در آن است که بازار ارز و طلا در شرایط التهاب اقتصادی بیش از هر زمان دیگری به شفافیت و دسترسی به اطلاعات واقعی نیاز دارد. معاملات خارج از چارچوب رسمی میتواند تصویر متفاوتی از عرضه و تقاضا ایجاد کند و بر انتظارات فعالان بازار اثر بگذارد.
ورود پلیس امنیت اقتصادی به این حوزه، در کنار سیاست افزایش عرضه رسمی ارز، دو مسیر مکمل را شکل میدهد: از یک سو افزایش عرضه برای پاسخ به تقاضای واقعی و از سوی دیگر برخورد با فعالیتهایی که طبق اعلام پلیس خارج از چارچوبهای قانونی انجام شدهاند.
«تورم صفر» برای ۱۲ کالای اساسی در تهران
در کنار اقدامات دولت، طرح جامع معیشتی مدیریت شهری با عنوان «تورمصفر» صبح روز سه شنبه با حضور علیرضا زاکانی، شهردار تهران در میدان میوه و ترهبار صادقیه رسما کلید خورد؛ طرحی که با هدف مقابله با تهاجم اقتصادی و حمایت از معیشت و سفره مردم شروع شده و تا ۶ماه ادامه دارد.
شهرداری تهران طرح «تورم صفر» را برای ۱۲ قلم کالای اساسی آغاز کرده که قرار است قیمت این کالاها به مدت ۶ ماه در میادین میوه و ترهبار و فروشگاههای شهروند ثابت بماند. این اقلام شامل برنج، گوشت، ماکارونی، روغن، شکر، خرما، سویا، عدس، لوبیا چیتی، لوبیا قرمز، نخود و لپه است.
مدیریت شهری اعلام کرده است که در مرحله نخست، شبکه فروشگاههای شهروند و میادین میوه و ترهبار در اجرای این طرح حضور خواهند داشت. هدف اعلامشده نیز کاهش هزینه تهیه کالاهای اساسی و کمک به حفظ قدرت خرید خانوارهای تهرانی است.
اگر این طرح بتواند قیمت اقلام منتخب را در مدت تعیینشده ثابت نگه دارد، خانوارها دستکم در بخشی از هزینههای روزمره خود با نوسان کمتری مواجه خواهند شد؛ موضوعی که در شرایط تورمی میتواند اهمیت زیادی داشته باشد.
جنگ تابآوری
مجموع این خبرها تصویری از مجموعهای از سیاستهای اقتصادی در میانه فشارهای خارجی ارائه میکند؛ از افزایش عرضه ارز و دسترسی بیشتر مردم به بازار رسمی گرفته تا افزایش اعتبار کالابرگ، باز شدن مسیر واردات موبایل، محدود کردن مصرف ارز در خودروهای لوکس و مقابله با معاملات غیرشفاف و اخلالگران ارزی. این اقدامات بهتنهایی به معنای پایان مشکلات اقتصادی یا کاهش فوری هزینههای زندگی نیست، اما هرکدام بخشی از مسئله را هدف گرفتهاند: ارز، قدرت خرید، عرضه کالا و شفافیت بازار. در شرایطی که فشار اقتصادی خارجی به یکی از محورهای مهم رویارویی تبدیل شده و سیاستهای واشنگتن نیز بر تشدید فشار مالی و تجاری متمرکز است، حفظ جریان کالا و ارز و مراقبت از قدرت خرید خانوارها بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. تجربه ماههای اخیر نیز نشان داده است که در کنار سیاستهای کلان، اقداماتی که مستقیماً به عرضه کالا، تأمین ارز و حمایت از خانوارها مربوط میشوند، بیشترین اثر را در زندگی روزمره مردم دارند.
اکنون ایران استوار در کنار میدان نظامی، در میدان دیگری نیز در حال آزمون است؛ میدان تابآوری اقتصادی. در این میدان، افزایش عرضه، نظارت بر بازار، ساماندهی شبکه تولید و توزیع، حمایت از مصرفکننده، تأمین کالاهای ضروری و مقابله با فعالیتهای مخرب بازار، ابزارهایی هستند که میتوانند بخشی از فشار ناشی از جنگ و تحریم های ظالمانه را مدیریت کنند.
کد خبر 1073211 منبع: روزنامه همشهری
-
افزایش حقوق کارگران قطعی شد؛ زمان برگزاری جلسه مجدد شورای عالی کار مشخص شد؟
-
نرخ تورم سالانه در شهریور اعلام شد؛ تهرانی ها در یک سال چقدر هزینه کردند؟
-
کیهان از فاطمه معتمد آریا عصبانی شد | میگفتی اینجا سرزمین قاتلان است پس چرا برگشتی؟
-
گروسی: فورا میخواهیم به ایران برویم | میدانیم کجا برویم و چه کار کنیم
-
ایران همسایه ما بوده و همسایه ما باقی خواهد ماند؛ نه ما جایی میرویم و نه آنها
-
ما شروطمان را گفتیم اما ترامپ قادر به تصمیمگیری نیست | او نه میتواند مذاکره کند و نه میتواند بجنگد
-
خلبان خونین در هواپیمای فلای دبی + ویدئو | جدیدترین تصاویر از صحنه درگیری
-
یک نفتکش منفجر شد!
-
تیم ملی حرفی برای گفتن نداشت | باخت به روسیه؛ زنگ خطر جدی برای ایران پیش از جام ملتها
-
شوک جانشین فرمانده سپاه به آمریکا؛ قدرت نمایی و ارتقای توان موشکی و پدافندی ایران
-
هشدار : لازم باشد برای دفاع از سلاح هستهای استفاده میکنیم
-
خلبان خونین در هواپیمای فلای دبی + ویدئو | جدیدترین تصاویر از صحنه درگیری
-
احتمال درگیری نظامی بیشتر شد | ادعا درباره به بن بست رسیدن مذاکرات
-
شوک سنگین صبحگاهی به کشتی ایران؛ شکست قهرمان جهان!
-
جدال محسن رضایی با روحانی و اختلاف با هاشمی | «این آقا بچههای مردم رو داده دم چرخ گوشت!» | من می خوام بچههای مردم شهید و اسیر نشن!
-
کیهان از فاطمه معتمد آریا عصبانی شد | میگفتی اینجا سرزمین قاتلان است پس چرا برگشتی؟
-
قتل در پیکنیک به خاطر دستدرازی به یک زن
-
قیمت ثابت تا شب عید | قالیباف: بچرخ تا بچرخیم
-
بختیاریزاده عاشق این بازیکن است؛ نیمفصل برایم بخرید | اولین خرید استقلال؟