افزایش قیمت انرژی و سوخت در سایه جنگ ایران و آمریکا، بازارهای جهانی را در آستانه زمستان نگران کرده است؛ شرایطی که می‌تواند هزینه انرژی، حمل‌ونقل و تولید را بالا ببرد و حتی معادلات انرژی اروپا و رابطه این قاره با روسیه را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش همشهری آنلاین، بازار جهانی انرژی در آستانه زمستان با موج تازه‌ای از نگرانی‌ها درباره قیمت نفت، گاز و سوخت روبه‌رو شده است. در پایان معاملات روز جمعه، قیمت نفت برنت به حدود ۱۰۵ دلار در هر بشکه رسید و قرارداد آتی گاز طبیعی اروپا برای تحویل نوامبر نیز از ۸۱ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت عبور کرد. ادامه درگیری ایران و آمریکا، نااطمینانی درباره عبور نفت و گاز از مسیرهای راهبردی و نگرانی از سطح ذخایر گاز اروپا، احتمال ماندگاری فشار بر بازارهای جهانی را افزایش داده است.
مجید شاکری، کارشناس بازار ارز، در همین باره به همشهری آنلاین گفت: «لزومی ندارد قیمت نفت به اعدادی مثل ۱۵۰ دلار برسد؛ همین که قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار در میان‌مدت تثبیت شود، فشار زیادی به اقتصاد آمریکا و سایر اقتصادهای جهان وارد می‌شود. همین حالا هم اقتصاد آمریکا و جهان به‌شدت از ناحیه افزایش قیمت نفت تحت فشار است.»
نفت گران؛ مسئله‌ای فراتر از قیمت بنزین
در پایان معاملات جمعه ۹ اکتبر، نفت برنت با افزایش روزانه ۰.۴ درصدی به ۱۰۴.۷۲ دلار و نفت خام آمریکا، شاخص وست‌تگزاس اینترمدیت، به ۹۱.۸۵ دلار در هر بشکه رسید. برنت در مجموع هفته ۲.۴ درصد افزایش قیمت را تجربه کرد. این قیمت‌ها نشان می‌دهد حتی با کاهش مقطعی نگرانی‌ها درباره تشدید درگیری، ریسک‌های عرضه همچنان در بازار باقی مانده است.
اهمیت نفت بالای ۱۰۰ دلار فقط به هزینه سوخت خودروها محدود نمی‌شود. افزایش قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی هزینه حمل‌ونقل، تولید صنعتی، توزیع کالا و تأمین مواد اولیه را بالا می‌برد. در نتیجه، موج گرانی انرژی می‌تواند به افزایش قیمت کالاها و خدمات و تداوم تورم منجر شود؛ به‌ویژه زمانی که بنگاه‌ها امکان انتقال هزینه‌های خود به مصرف‌کننده را دارند.
فشار در بازار سوخت آمریکا نیز قابل مشاهده است. براساس آمار انجمن خودروی آمریکا، میانگین قیمت خرده‌فروشی بنزین معمولی در این کشور در ۱۰ اکتبر به حدود ۴.۳۷ دلار برای هر گالن رسید؛ قیمت گازوئیل نیز نزدیک به ۶.۲۸ دلار بود. قیمت گازوئیل نسبت به یک سال قبل حدود ۷۱ درصد افزایش نشان می‌دهد.
گاز اروپا؛ نگرانی بزرگ‌تر در آستانه سرما
در بازار گاز، شرایط اروپا حساس‌تر از آمریکاست. قرارداد آتی گاز طبیعی هلند در بازار TTF برای تحویل نوامبر ۲۰۲۶ در پایان معاملات ۹ اکتبر به حدود ۸۱.۴۳ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت رسید؛ افزایشی بیش از ۳ درصد نسبت به روز معاملاتی قبل. TTF مهم‌ترین شاخص مرجع قیمت گاز در بازار اروپا محسوب می‌شود.
افزون بر نگرانی‌های ژئوپلیتیک، وضعیت ذخایر گاز بر بازار اثر گذاشته است. براساس داده‌های منتشرشده از ذخایر گاز اروپا، مخازن این منطقه در ۸ اکتبر حدود ۷۳.۳ درصد ظرفیت خود پر بودند؛ رقمی که از سطح ۸۲.۸ درصدی مدت مشابه سال گذشته و میانگین پنج‌ساله ۸۸.۳ درصدی پایین‌تر است. این فاصله به معنای کاهش حاشیه اطمینان بازار در برابر سرمای شدید یا اختلال تازه در عرضه است.
با نزدیک شدن به فصل سرما، افزایش مصرف گاز برای گرم کردن خانه‌ها و تأمین برق می‌تواند رقابت میان خریداران را تشدید کند. اگر زمستان سردتر از انتظار باشد یا اختلال در عرضه گاز طبیعی مایع و مسیرهای انتقال ادامه پیدا کند، قیمت‌ها با خطر افزایش بیشتری مواجه خواهند شد. در مقابل، بهبود جریان محموله‌های گاز و زمستان معتدل می‌تواند از شدت فشار بکاهد.
گازوئیل؛ حلقه بحرانی بازار انرژی
یکی از مهم‌ترین تحولات بازار جهانی انرژی، افزایش شدید قیمت گازوئیل و کاهش عرضه این فرآورده نفتی است. گازوئیل سوخت اصلی کامیون‌ها، بخش مهمی از ماشین‌آلات کشاورزی و بسیاری از تجهیزات صنعتی است و در برخی کشورها برای گرمایش نیز استفاده می‌شود. به همین دلیل، افزایش قیمت آن می‌تواند به‌سرعت هزینه انتقال کالا، تولید محصولات کشاورزی و فعالیت صنایع را بالا ببرد.
آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش سپتامبر خود اعلام کرد که قیمت گازوئیل در بازار آمریکا در اوایل سپتامبر از ۲۰۰ دلار به ازای هر بشکه عبور کرده و حدود ۹۴ درصد بالاتر از سطح پیش از جنگ بوده است. این افزایش در شرایطی رخ داده که صادرات گازوئیل و نفت‌گاز از کشورهای خلیج فارس و روسیه در مجموع، در ماه اوت روزانه ۱.۶ میلیون بشکه کمتر از فوریه بود. این دو منطقه پیش از اختلال‌های اخیر، حدود ۴۵ درصد از تجارت دریایی گازوئیل جهان را تأمین می‌کردند.
طبق آمار انجمن خودروی آمریکا، میانگین قیمت خرده‌فروشی گازوئیل در این کشور در ۱۰ اکتبر به حدود ۶.۲۸ دلار برای هر گالن رسید؛ رقمی که در مدت مشابه سال گذشته حدود ۳.۶۷ دلار بود. میانگین قیمت بنزین معمولی نیز در همین روز حدود ۴.۳۷ دلار برای هر گالن گزارش شد.
اهمیت این ارقام در آن است که افزایش هزینه گازوئیل به حمل‌ونقل محدود نمی‌ماند. شرکت‌های حمل‌ونقل، تولیدکنندگان مواد غذایی و بنگاه‌های صنعتی ممکن است بخشی از هزینه‌های تازه را به قیمت نهایی کالاها منتقل کنند. به این ترتیب، گرانی سوخت می‌تواند تورم را تشدید کند و قدرت خرید خانوارها را کاهش دهد.
تلاش دولت‌ها برای مهار قیمت سوخت
شدت فشار بازار گازوئیل به مداخله دولت‌ها منجر شده است. آژانس بین‌المللی انرژی روز ۷ اکتبر از تسریع آزادسازی حدود ۱۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری خبر داد؛ اقدامی که در آن تأمین گازوئیل و سایر فرآورده‌های موردنیاز حمل‌ونقل و صنعت در اولویت قرار گرفته است.
آلمان نیز روز ۹ اکتبر اعلام کرد که قصد دارد تا ۱۵ میلیون بشکه نفت خام، گازوئیل و نفت گرمایشی از ذخایر اضطراری خود آزاد کند. فرانسه و ایتالیا نیز در چارچوب برنامه مشترک کشورهای صنعتی برای افزایش عرضه سوخت اقداماتی انجام داده‌اند.
در آمریکا، دونالد ترامپ روز جمعه از توافق با روسیه برای تأمین گازوئیل بازارهای جهانی خبر داد. براساس اعلام او، روسیه قرار است در مرحله نخست بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل عرضه کند و محموله‌های بیشتری نیز در ماه‌های بعد ارسال شود. دولت آمریکا برای واردات این سوخت از روسیه به‌طور موقت مجوز تحریمی صادر کرده است.
با این حال، تحلیلگران معتقدند حجم اعلام‌شده برای این توافق به‌تنهایی نمی‌تواند کمبود عرضه جهانی را برطرف کند. این تحولات نشان می‌دهد که حتی آمریکا نیز برای مهار قیمت سوخت ناچار شده از ابزارهای اضطراری و گزینه‌هایی استفاده کند که پیش‌تر به‌دلیل جنگ اوکراین با محدودیت‌های سیاسی و تحریمی مواجه بودند.
سوخت هواپیما هم گران شد
فشار بازار انرژی به سوخت هواپیما نیز رسیده است. آمار ها نشان می دهد قیمت سوخت جت در اروپا حدود ۵۰ درصد بالاتر از سطح پیش از جنگ است و ممکن است این شرایط برای ۱۲ تا ۱۸ ماه دیگر ادامه پیدا کند. افزایش هزینه سوخت، حاشیه سود شرکت‌های هواپیمایی را کاهش می‌دهد و احتمال انتقال بخشی از هزینه‌ها به مسافران را افزایش می‌دهد.
این وضعیت نشان می‌دهد که گرانی انرژی تنها مسئله مصرف‌کنندگان بنزین و گاز نیست؛ هزینه سفر، حمل‌ونقل کالا و فعالیت‌های اقتصادی متکی بر سوخت نیز از آن تأثیر می‌پذیرد.
زمستان؛ نقطه تعیین‌کننده بازار انرژی
چشم‌انداز بازار انرژی در ماه‌های آینده به تحولات جنگ ایران و آمریکا، وضعیت عبور محموله‌ها از مسیرهای راهبردی، میزان عرضه فرآورده‌های نفتی و شرایط آب‌وهوایی بستگی دارد. اگر اختلال در عرضه ادامه پیدا کند و زمستان سردی در اروپا و آمریکای شمالی شکل بگیرد، قیمت گاز و سوخت‌های گرمایشی با فشار بیشتری مواجه خواهند شد. در مقابل، کاهش تنش‌ها، افزایش صادرات و آزادسازی ذخایر می‌تواند از شدت گرانی بکاهد.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا در گزارش اکتبر خود، میانگین قیمت نفت برنت را برای کل سال ۲۰۲۶ حدود ۹۶ دلار و برای سال ۲۰۲۷ حدود ۸۴ دلار پیش‌بینی کرده است. این برآوردها میانگین سالانه هستند و پیش‌بینی مشخصی از قیمت نفت در اوج زمستان ارائه نمی‌کنند؛ همچنین مفروضات گزارش پیش از برخی تصمیم‌های تازه درباره آزادسازی ذخایر تنظیم شده‌اند.
در مجموع، تثبیت قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار در کنار افزایش قیمت گازوئیل و نگرانی از وضعیت ذخایر گاز اروپا می‌تواند اقتصاد جهان را در ماه‌های پیش‌رو با فشار بیشتری روبه‌رو کند. اگر این شرایط ادامه یابد، اثر گرانی انرژی از بازارهای کالایی فراتر خواهد رفت و در هزینه تولید، حمل‌ونقل، قیمت کالاهای مصرفی و مسیر تورم جهانی نمایان خواهد شد.
کد خبر 1075561 منبع: روزنامه همشهری
-
حمله پهپادی گسترده ۴ فرودگاه این کشور را تعطیل کرد
-
تهدیدات ترامپ علیه ایران و توفان مکزیک قیمت نفت را بالا برد
-
دود مرموز در قلب گاز عربستان؛ علت حادثه هنوز مشخص نیست + ویدئو
-
فشار هزینه انرژی بر اقتصاد جهانی | نگرانی بزرگ اروپا در آستانه سرما
-
ترامپ: یا ایران هر آنچه را که می‌خواهیم به ما می‌دهد، یا دیگر …
-
محرومیت آسانی تا پایان فصل و احتمال ۳ بر صفر شدن دربی و بازی‌های استقلال | اعتراف کمیته انضباطی به پنهان‌کاری کمیته بین‌الملل
-
اولین تصاویر از بانوی شهیده سیستانی قبل از ترور | ویدئو
-
ترامپ: تکلیف ایران خیلی زود مشخص خواهد شد | خط و نشان برای کشور نروژ
-
تذکر محترمانه آیت‌الله اراکی به پزشکیان؛ این کار در حوزه مسئولیت شما نیست و…
-
دعوا بالا گرفت؛بیرانوند هم خودش اخراج شد هم باعث اخراج یک نفر دیگر شد
-
پشت پرده حوادث سیستان‌وبلوچستان چیست؟
-
پیام مهم پوتین به ترامپ درباره توافق با ایران
-
جزئیاتی از ۶ساعت مذاکره برای پایان جنگ | پیشنهادی به روسیه داده می شود؟
-
ترامپ: یا ایران هر آنچه را که می‌خواهیم به ما می‌دهد، یا دیگر …
-
اولین تصاویر از بانوی شهیده سیستانی قبل از ترور | ویدئو
-
حذف کامل فوتبال ایران از میزبانی تمام مسابقات بین‌المللی
-
فوری؛ ابقیق عربستان منفجر شد + تصاویر
-
محرومیت آسانی تا پایان فصل و احتمال ۳ بر صفر شدن دربی و بازی‌های استقلال | اعتراف کمیته انضباطی به پنهان‌کاری کمیته بین‌الملل
-
دعوا بالا گرفت؛بیرانوند هم خودش اخراج شد هم باعث اخراج یک نفر دیگر شد
-
شهادت تکاور وحید عنایت در حمله تروریستی+ عکس | جزئیات مراسم وداع
-
بیرانوند رسماً ممنوع‌الخروج شد | دو شوک همزمان به گلر تراکتور