در حالی که کویر لوت به‌عنوان میراث جهانی ایران ثبت شده، اجرای عملیات عمرانی پروژه گردشگری شرکت هواپیمایی ماهان با ماشین‌آلات سنگین در این عرصه ادامه دارد.
همشهری آنلاین- راحله عبدالحسینی: در حالی که کویر لوت به‌عنوان میراث جهانی ایران ثبت شده، اجرای عملیات عمرانی پروژه گردشگری شرکت هواپیمایی ماهان با ماشین‌آلات سنگین در این عرصه ادامه دارد. مدیر پایگاه جهانی لوت می‌گوید که این پروژه بدون مجوز میراث فرهنگی اجرا و تاکنون حدود ۱۰ کیلومتر از مسیر ۱۳ کیلومتری آن نیز شن‌ریزی شده است. نگرانی فقط درباره ساخت یک جاده نیست و در کنار تغییر مسیر رود شور برای ایجاد دریاچه مصنوعی، پیامدهای این مداخله در یکی از مهم‌ترین پهنه‌های طبیعی ایران نیز مطرح است.
مسیر اختصاصی در کویر جهانی لوت!
کویر لوت که بین استان‌های خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان گسترده شده و دارای عرصه‌ای حدود ۲۳ هزار کیلومتر مربع و حریمی حدود ۱۸ هزار کیلومتر مربع است، سال ۱۳۹۵ به‌عنوان اولین اثر طبیعی کشور در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد و به‌عنوان یکی از شگفت‌انگیزترین بیابان‌های دنیا در فهرست جهانی قرار گرفت.
در حالی که این رویداد نقطه عطفی در حفاظت، معرفی و توسعه پایدار یکی از بی‌نظیرترین اکوسیستم‌های بیابانی جهان شد، حالا هواپیمایی ماهان در عرصه ثبت جهانی بیابان لوت در حال راه‌سازی برای احداث دریاچه مصنوعی است؛ اقدامی که از سال گذشته آغاز شد و نه‌تنها برهم‌زدن اکوسیستم طبیعی کویر لوت را به دنبال خواهد داشت، بلکه موقعیت این میراث طبیعی در یونسکو را نیز به خطر می‌اندازد.
مدیر پایگاه میراث جهانی لوت درباره ادامه عملیات عمرانی از سوی شرکت هواپیمایی ماهان برای ساخت دریاچه مصنوعی به همشهری گفت: «این پروژه بدون دریافت مجوز از میراث فرهنگی در حال اجراست و حدود ۱۰ کیلومتر از ۱۳ کیلومتری که پیش‌تر صاف و هموار شده بود، شن‌ریزی شده است. در آخرین بازدید از محل در تاریخ ۶ مهر، تابلویی را دیدیم که روی آن نوشته شده بود "جاده اختصاصی، ورود ممنوع".»
به گفته معین افضلی، این پروژه در سال ۱۴۰۴ کار خود را آغاز و پایگاه میراث جهانی لوت پس از اطلاع از موضوع، اخطار لازم را صادر کرد. بااین‌حال، طبق گزارش‌های اخیر، عملیات همچنان ادامه دارد.
نگرانی از مداخله در رود شور
مدیر پایگاه میراث جهانی لوت با اشاره به طرح موسوم به ایجاد دریاچه مصنوعی در این محدوده گفت: «بخشی از موضوع مطرح‌شده مربوط به احیای دریاچه و تغییر مسیر رود شور است و احتمال ایجاد برخی سازه‌های سبک نیز در این محدوده مطرح شده است. مشخص نیست این پروژه قرار است چه نوع کاربری داشته باشد و آیا استفاده از آن به‌صورت اختصاصی خواهد بود یا قرار است گردشگران و جامعه محلی نیز بتوانند از آن استفاده کنند.»
او بار دیگر تأکید کرد: «ما به‌عنوان پایگاه مجوزی برای انجام این عملیات صادر نکرده‌ایم و تا آنجا که اطلاع دارم، از سوی اداره‌کل میراث فرهنگی کرمان نیز مجوزی صادر نشده است. به همین دلیل نگرانی‌های جدی برای لوت، رود شور، منطقه گندم‌بریان و تپه‌ها وجود دارد.»
پیشنهاد ورود سازمان بازرسی
مدیر پایگاه میراث جهانی لوت افزود: «پایگاه پس از اطلاع از عملیات انجام‌شده، موضوع را از طریق نیروی انتظامی پیگیری کرد، اما کمبود امکانات و نیروی انسانی یکی از مشکلات پایگاه برای نظارت بر این محدوده گسترده است.»
معین افضلی با بیان اینکه حدود ۷۰ تا ۷۵ درصد کویر لوت در استان کرمان قرار دارد، با اشاره به ادامه عملیات در این محدوده، پیشنهاد کرد سازمان بازرسی به موضوع ورود کند. او گفت: «به نظر من در این مرحله سازمان بازرسی باید به این موضوع ورود کند و از این طریق باید جلوی تخریب بیشتر گرفته شود.»
پیگیری‌های همشهری برای گفت‌وگو با مدیرعامل یا یکی از مسئولان شرکت هواپیمایی ماهان به نتیجه نرسید.
هشدار مدیر سابق پایگاه جهانی لوت درباره جاده‌کشی
کویر لوت فقط یک پهنه بیابانی نیست؛ مجموعه‌ای از فرایندهای طبیعی است که ارزش‌های ژئومورفولوژیک آن موجب ثبت این پهنه در فهرست میراث جهانی شده است. یک استاد دانشگاه و مدیر سابق پایگاه جهانی لوت درباره پیامدهای مداخلات بدون مطالعه و ضابطه در این عرصه هشدار داد.
مهران مقصودی که عضو شورای ثبت میراث وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز هست، به همشهری گفت: «مداخله در چنین عرصه‌ای باید با مطالعه، رعایت ضوابط و دریافت مجوز انجام شود. یکی از چالش‌های اصلی کویر لوت نبود سازوکار یکپارچه و تحت مدیریت یک دستگاه واحد برای حفاظت است و وزارت میراث فرهنگی نیز با وجود مسئولیت ناشی از ثبت جهانی، با توجه به گستردگی منطقه و محدودیت امکانات، امکان نظارت مستمر بر این پهنه را ندارد.»
او درباره طرح ایجاد دریاچه مصنوعی و انتقال آب از رود شور اظهار کرد: «پس از سیلاب ۱۳۹۸ در محور ۸ کیلومتری شهداد ـ نهبندان حدود ۴ کیلومتر از جاده از بین رفت، سیلاب موجب فرسودگی بخش‌هایی از کلوت‌ها شد و همچنین ۲ دریاچه مصنوعی ایجاد کرد. پس از آن، طرح‌هایی برای راه‌اندازی فضای گردشگری در اطراف دریاچه‌ها و ساخت دریاچه مصنوعی مطرح شد.»
مدیر سابق پایگاه جهانی لوت ادامه داد: «در یکی از طرح‌ها برای ایجاد دریاچه مصنوعی، قرار بود مسیر گردشگران از حوض نادر به سمت دریاچه با شتر باشد و سازه‌های سبک و غیرثابتی نیز در منطقه ایجاد شود با این شرط که چهره طبیعی زمین تغییر نکند. آن زمان موضوع انتقال آب از رود شور به دریاچه مصنوعی هم یکی از موضوعات نیازمند بررسی بود، زیرا انتقال آب از رودخانه به معنای ایجاد کانال و انجام عملیات خاک‌برداری و ورود ماشین‌آلات به عرصه‌ای بود که باید ضوابط حفاظتی آن رعایت شود. هرچند در نهایت با این بخش از طرح موافقت نشد.»
مدیر سابق پایگاه جهانی لوت با تاکید بر اینکه تهدیدات انسانی برای کویر لوت فقط به شرکت ماهان محدود نمی‌شود، گفت: «معدن‌کاری، ایجاد جاده، عبور زیرساخت‌ها و افزایش تردد خودروها (آفرود) در بخش‌هایی از لوت به ارزش‌های طبیعی منطقه آسیب می‌زند.»
این استاد دانشگاه با اشاره به گستردگی لوت گفت: «این عرصه نیازمند امکاناتی مانند گیت ورودی، نیروی حفاظتی، مسیرهای مشخص و سامانه مدیریت بازدید است. در دوره مدیریت من با کمبود جدی نیروی انسانی و تجهیزات مواجه بودیم و یگان حفاظت ما در کل منطقه لوت یک نفر بود.»
او در پایان یادآور شد: «مخالف ایجاد فضای گردشگری نیستیم، اما باید زیرساخت گردشگری و مدیریت مقصد بدون آسیب به میراث طبیعی و همراه با افزایش آگاهی و مشارکت جامعه محلی باشد.»
کد خبر 1073156
-
هتل‌داری در عصر هوشمند
-
ایران از صدر گرما فاصله گرفت | یک نماینده از کشورمان در فهرست گرمترین ها ماند
-
ترکیب هوشمندانه انسان و ماشین
-
خلبان خونین در هواپیمای فلای دبی + ویدئو | جدیدترین تصاویر از صحنه درگیری
-
بیژن مرتضوی وارد ایران شد + عکس
-
آزمون سوم برای شاگردان قلعه‌نویی | تیم ملی به ترکیه می‌رود
-
لیلا بلوکات در «سنترال پارک غربی»؛ بازیگر «یوسف پیامبر» در تئاتر | تصاویر
-
پیشنهاد جدید آمریکا به ایران چیست؟
-
جادوگر فوتبال زندانی شد | مصادره سکه، طلا، ارز و خودروهای لوکس
-
افزایش حقوق کارگران قطعی شد؛ زمان برگزاری جلسه مجدد شورای عالی کار مشخص شد؟
-
ما باید به جای ترامپ به ایران حمله می کردیم!
-
اگر ما به حمله کنند ، جنگ احتمالی بسیار کوتاه خواهد بود
-
فوری | حمله مسلحانه به یک ایست‌وبازرسی
-
دستور قلعه‌نویی به ستاره پرسپولیس؛ دقیقه ۲۷ مصدوم باید بشی!
-
داستان تخیلی ترامپ: یک «لوله‌کش اسرائیلی» خلبان شد و هواپیمای فلای‌دبی را نجات داد! + فیلم
-
امروز؛ بازگشت دو متهم دو میدانی ایران از کره جنوبی | ادعای حدادی در مورد مبلغ هزینه شده
-
این میوه خوشمزه برای سلامت قلب و پوست معجزه می‌کند
-
اولین تصویر از شهید عملیات تروریستی بامداد امروز
-
داستان فروش گوشت اسب و الاغ چیست؟! + ویدئو
-
نخست‌وزیر انگلیس ایران را در حادثه امنیتی یک پایگاه آمریکا متهم کرد
-
بلندترین و طولانی‌ترین کلوت‌های جهان در ایران | ببینید